Search

Ano Ang Kapitalismo at Bakit Ito Mahalaga?

Ano Ang Kapitalismo at Bakit Ito Mahalaga?

Sa artikulong ito, pag-uusapan natin kung ano ang kapitalismo. Magbibigay din tayo ng mga halimbawa ng kapitalismo, kung paano isinasagawa ng kapitalismo sa mundo ng negosyo. Matapos mong mabasa ang kabuuan ng artikulong ito, tingnan kung nadagdagan ba ang iyong kaalaman tungkol sa ekonomiya at kapitalismo.

Ano ang kapitalismo?

Mayroon tayong iba’t ibang uri ng sistemang pang ekonomiya na siyang nagtatakda kung paano ang mga tao ay kumikita sa kanilang mga negosyo. Halimbawa diyan ay ang kapitalismo, komunismo at sosyalismo. Ang arikulong ito ay naka pokus sa kapitalismo bilang sistemang pang ekonomiya. Ano ang kapitalismo? Ang kapitalismo ay isang sistemang pang ekonomiya nna kung saan, ang mga resources na ginagamit sa paggawa ng mga produkto ay pinagmamay-ari ng pribadong institusyon. Ang produksyon ay para sa kita. Sa sistemang ito, ang mga indibidwal ay may kalayaang magsagawa ng negosyo habang malaya rin silang pinakikinabangan ang kanilang kita. Ag kapitalismo ay kapit sa bawat tao na nagnenegosyo nsa ilalim ng sistemang ito, kaya ang mga negosyante at ang kanilang mga empleyado ay pantay-pantay lamang sa sistemang kapitalismo.

Kung pag uusapan ang pagpapatakbo ng negosyo, ang kapitalismo ay nagbibigay ng higit na kalayaan sa may-ari ng negosyo. Maliban sa pagbabayad ng buwis at pamantayang mga batas, ang pamahalaan ay walang kontrol sa kung paano patatakbuhin ng may ari ang negosyo at kung paano nila gagamitin ang kanilang kita.



Pagbabayad ng buwis

Sa kapitalismo, may mga buwis na dapat bayaran. Ang buwis ay nakatakda at hindi kailangang ibigay ng mga negosyante ang kabuuang kita nila sa gobyerno. Ang kapitalismo ay nagbibigay ng pinakamataas na antas ng kontrol at kalayaan kumpara sa iba pang mga sistemang pang ekonomiya kung buwis ang pag-uusapan. Halimawa, sa ibang sistemang pang ekonomiya, ang buwis ay maaaring maging mataas, 50% o higit pa! Sa ilalim ng kapitalismo, ang buwis ay itinatakda base sa uri ng negosyo, kung ito ba ay  pag-aari ng iisang tao lamang (sole proprietor), limited liability company (LLC) or korporasyon. Ibinabatay din ang buwis sa dami ng kita ng isang negosyo. Dahil sa mas mababa ang buwis sa sistemang ito, ang natitirang kita sa mga negosyante ay magpapalakas ng gana nila para magpursiging palaguin pa ang kanilang kumpanya. 

Halimbawa ng kapitalismo

Halimbawa ay nagmamay-ari ka ng isang maliit na taniman ng kalabasa. Nalaman mong ang pinaka magandang paraan ng pagbebenta ng kalabasa ay ang pagkakaroon ng taunan na event kung saan papayagan mo ang mga pamilya na magbisita at mag enjoy sa loob ng iyong taniman maghapon, na pinipitas ang sarili nilang kalabasa. Dahil ikaw ay bahagi ng lipunang kapitalista, pwedeng pwede mong ialok ang serbisyong ito, mag takda ng bayad sa pagbisita, kung magkano ang ipapataw mo sa bawat mapipitas na kalabasa at itago ang kita na iyong mkukuha.

Sa isa pang halimbawa, ikaw ay nag mamay-ari ng isang matagumpay na restaurant. Ikaw ay may 30 empleyado na kumikita ng arawang kita at malaking tip galing sa mga kostumer. Ang iyong mga empleyado ay kalahok sa sistemang kapitalismo dahil sila ay may karapatang kunin at itago ang kita nila. Ang kita nila ay depende sa sipag nila at tip na ibinibigay ng mga kostumer. Kaya, walang limit kung tungkol sa kung ilan ang pwede nilang kitain, at malaya silang gamitin ang perng kinita nila, sa anumang paraan na gugustuhin nila.

Dahil sa kapitalismo, ang mga negosyo ay may kakayahang magpalago hanggang sa pinapayagan ng merkado. Halimbawa, ang iyong restaurant ay maaaring umunlad hanggang sa ito ay maging ilang restaurant o maging chain store sa buong bansa, kung mayroong demand sa pagkaing linuluto sa restaurant na ito. Ang kapitalismo ay may iilan lamang na mga limitasyon na maaaring magpabagal sa pag lago ng isang negosyo, kaya mas maganda ang kapitalismo kumpara sa iba pang mga sistemang pang ekonomiya. Ang mga halimbawang ating ginamit ay sa ga maliliit na negosyo lamang, subalit ang kapitalismo ay kapit din sa malalaking mga korporasyon.

Ang kasaysayan ng kapitalismo

Ngayon na alam na natin kung ano ang kapitalismo, pag usapan naman natin kung paano ito nagsimula.Ang kapitalismo ay sinauna. Ang kapitalismo ay kumikilos batay sa mga batas ng suplay at demand, kaya masasabi natin na kahit noon pang panahon, may kapitalismo na magmula ng matuto ang mga tao na magnegosyo. Halimbawa, may isang tao na may napakaraming manok, subalit may kakaunting bakal. Kaya ibinenta niya ang mga manok para makabili ng bakal. Sigurado tayo na ang ganitong uri ng palitan ng kalakal ay nagaganap na kahit noong pasimula. Ngunit ang kapitalismong alam natin ay nagsimula bilang resulta ng pagbagsak ng sistemang pyudal, ang epekto ng protestantismo at ang rebolusyong industriyal.

Tandaan na ang pag-usbong ng sistemang kapitalismo ay hindi naganap ng magdamag. Ito ay unti-unting lumaganap sa paglipas ng daang mga taon. Dahil dito, hindi matiyak ng mga histiryador kung ano ang eksaktong petsang masasabi nagsimula ang sistemang kapitalismo. Subalit pwede nating sabihin na ang kapitalismong alam natin ay nagsimula sa pagitan ng ika 16 hanggang 19 siglo.

Maraming salik ang masasabi nating nagging dahilan ng pag-unlad ng kapitalismo. Halimbawa, noong ika 16 siglo, bumagsak ang pyudalismo, isang sosyal na sistema ng pagmamay-ari ng lupa. Sa pyudalismo, ang pangkaraniwang mga tao ay walang karapatang paunlarin ang kanilang kabuhayan, alinpin sila ng mga panginoon o land lords.

Sumunod ay ang repormasyong protestante, isang kilusang laban sa katoliko na sinimulan ni Martin Luther noong taon 1517. Ang mga protestante noon ay nagkaroon ng bagong pananaw kung tungkol sa trabaho at kayamanan. Itinuring nilang nakapag papasaya sa Diyos ang kasipagan at pagtitpid at ang material na mga bagay tulad ng pera ay regalo mula sa Diyos at hindi naman masama.

Ang pinaka-mahalaga ay ang rebolusyong industriyal na nagsimula sa Estados Unidos noong ika-18 hanggang 19 siglo nang mag-umpisang matuto ang mga tao na gumamit ng makina sa paggawa ng mga produkto. Ito ang naging dahilan nang pagiging hinog ng modernong kapitalismo. Sa pamamagitan ng lamang sapat na puhunan, ang isang mamamayan ay maaari nang makapagpatayo ng bodega o pagawaan na maaaring kumita ng malaking pera. Dahil sa pag usbong ng kapitalismo, naging mas maganda rin ang kwalidad ng pamumuhay ng mga tao.

Gaano kapakipakinabang ang artikulong ito?

Ano Ang Kapitalismo at Bakit Ito Mahalaga?
5 (100%) 3 votes