Search

Ano Ang Ekonomiya: Mga Bagay na Dapat Mong Malaman ukol sa Ekonomiya

Ano Ang Ekonomiya: Mga Bagay na Dapat Mong Malaman ukol sa Ekonomiya

Ang ekonomiya ay sumisimbolo sa kung ano ang estado ng pamumuhay ng isang bansa. Ito rin ay sumasalamin kung mayroon bang naging pagbabago sa nakalipas na panahon hanggang sa kasalukuyang sitwasyon. Dito malalaman kung ang isang bansa ay maunlad, kumakaharap sa matinding problemang pang-ekonomiya o may malaking positibong pagbabago sa hinaharap. Sa madaling salita, ang ekonomiya ay sumasalamin sa sitwasyong pangkabuhayan ng isang bansa. Ang artikulong ito ay magbubukas ng mas malawak pang kaalaman sa kung ano ang ekonomiya.

Ang mga mahahalagang saklaw ng ekonomiya

Ang pag-aaral na kumikilatis sa kung ano ang ekonomiya ay napapaloob sa panlipunang agham at maaari ring maging kabilang sa ekonomikong sosyolohiya, ekonomikong kasaysayan, ekonomikong antropolihiya at ekonomikong heograpiya. Ang mga bagay naman na nag-aambag sa pag-unlad ng ekonomiya ng isang bansa ay may kinalaman sa lahat ng propesyon o trabaho, produksyon, distribusyon, kalakalan at konsumpsiyon. Sa panahon ngayon kung saan ang papalagong importansya ng sektor pang-pinansyal, ang salitang “tunay na ekonomiya” na ginagamit ng karamihang mga analista at politiko, ay upang matukoy ang bahagi ng ekonomiya na nauukol sa aktwal na paggawa ng mga epektibong serbisyo at kalakal, na karamihan ay salungat sa kung ano ang nasusulat sa ekomiyang papel na may kinalaman sa pagbebenta sa mga pamilihang pang-pinansyal.



Ang Modernong Ekonomiya

Unang digri ng ekonomiya. Sa kasalukuyan, ang pangunahing grado ng ekonomiya ay sumasailalim sa paghango at produksyon ng mga natural na materya katulad ng kahoy, bakal at mais. Ang isang mangingisda at magsasaka ay halimbawa ng mga manggagawang sa pangunahing gradong ito.

Ikalawang digri ng ekonomiya. Napapabilang sa gradong ito ay ang transpormasyon ng mga natural na materyal sa mga kalakal. Isang matibay na halimbawa nito ay ang mga tela sa damit o kaya ay pagmamanupaktura ng mga bakal na ginagamit sa mga kotse. Ang mga mananahi at mga taong ang hanapbuhay ay paggawa ng mga bahay o istruktura ay napapabilang sa ikalawang grado na ito.

Ikatlong digri ng ekonomiya. Nasasaklaw sa gradong ito ang pagbibigay ng mga tamang serbisyo sa mga mamimili o konsyumer tulad na lamang ng mga taong nagtra-trabaho sa bangko. Sila ay halimbawa lamang na nakapaloob sa gradong ito.

Ika-apat na digri ng ekonomiya. Narito naman ang may kinalaman sa pagsasaliksik at pagpapaunlad na kakailanganin upang makagawa ng mga produkto na mula sa mga natural na mapagkukunan. Halimbawa ay ang isang kumpanya na may kinalaman sa pagtrotroso. Maaari silang humanap ng modernong kaalaman kung paano iproseso ang bahagi ng kahoy na sinunog ng hindi naaapektuhan ang bahagi ng kahoy na hindi nasunog upang makalikha ng sapal sa paggawa ng papel. Minsan na ring napabilang ang edukasyon sa sektor na ito.

Mayroong mga angkop na pamamaraan upang masukat ang mga gawaing ekonomiko ng isang natatanging bansa na makakasagot sa kung ano ang ekomiya na maunlad at kumikilos ng tama sa isang bansa. Ang ilan dito ay katulad ng mga sumusunod:

  • Level ng interes – ito ay ang antas kung saan ang interes ay binabayaran ng mga umuutang para sa mga pera o salaping hiniram sa nagpapautang. Halimbawa ay may isang manggagawang humiram ng pera sa isang bangko upang makabuo ng maliit n negosyo, pagbalik ng perang ito s hiniraman ay mayroon itong kaukulang level o rate ng interes.
  • Level ng inplasyon – ang inplasyon ay tumutukoy sa presyo. Katulad ng pagtaas ng presyo ng kalakal o produkto at mga serbisyo ng ekonomiya. Kung ang presyo ng bawat kalakal o produkto ay may mataas, malinaw na mas kakaunti ang makakabili nito. Sa makatuwi, ang inplasyon ay sumasalamin sa pagguho o pagbagsak ng ekonomiya ng isang bansa.
  • Pambansang utang – ito tinatawag ring utang ng pamahalaan o utang ng publiko. Nasasakop sa layunin ng pag-utang ng pamahalaan ay upang matustusan ang mga pagawaing pambansa. Pinagsama-samang utang pambansa at mga utang ng mga lokal na pamahalaan kung kaya’t ito ay tinawag na pambansang utang.
  • Kawalan ng trabaho – sa mga pagkakataong dumaranas ng resesyon ang isang bansa, ang ekonomiya ay dumaranas rin ng mataas na grado sa kawalan ng trabaho o hanapbuhay. Bilang resulta, apektado ang paglago ng ekonomiya ng isang bansa at hindi ito isang magandang senyales.
  • Tamang balanse ng kalakalan o palitan ng produkto – ito ay ang relasyon sa pagitan ng mga produktong inaangkat at niluluwas sa isa o ng isang bansa. Mayroong positibo at negatibong balanse ang aspetong ito. Ang positibo ay tinawag na trade surplus kung saan higit ang pagluluwas kaysa sa pag-aangkat. Ang negatibo naman ay tinawag na trade deficit o trade gap.
  • Paggasta ng konsyumer – o consumer spending. Ito ay ang pinaka-malaking parte ng pinagsama-samang at epektibong pangangailangan sa bahagi ng macro-economics.
  • Kabuuang produktong domestiko o mas kilala bilang GDP
  • Kabuuang produktong pambansa o mas kilalang GNP

Ang kabuuang produktong domestiko o gross domestic product (GDP) ay sumusukat sa laki ng ekonomiya. Ang pinakamadaling intindihing analisis ekonomiko ng isang partikular na bansa ay lubos na umaasa sa mga senyales nitong ekonomiko kung saan pumapasok ang gaya ng kabuuang pambansang produkto o GDP. Tandaan, ang GDP ay ang prosesong nagsasama ng gawaing ekonomiko kung saan ang pera ay ipinapalit. Ang mga bansa tulad ng European Union, Estados Unidos, Tsina, Japan at Germany ay ilan lamang sa mga naitala ng GDP na may pinakamalaking antas ng ekonomiya noong 2012. Ang lima sa tatlumpung bansa naman na may pinakamalaking ekonomiya sa GDP noong 2012 ay ang European Union, Estados Unidos, Tsina, India at Japan. Ang mga ekonomiya naman na may naitalang pinaka-malaking kontribusyon sa pandaigdigan mula noong 1996 hanggang 2011 ay ang Estados Unidos, Tsina, Brazil, Russia at India.

Kung anong uri ng ekonomiya mayroon ang isang bansa ay nagpapakita lamang kung gaano ito kaunlad o kung gaano ito napapag-iwanan na ng ibang mga bansang kakumpetensya. Ang isang bansang may maunlad na ekonomiya ay mayroong mataas na antas na pamumuhay na hindi na kailangan pang umangkat ng produkto mula sa ibang bansa, hindi na kailangan pang dumanas na resesyon na maaring magdulot ng mataas na grado ng kawalan ng trabaho na sadya namang napaka-negatibo. Ang ekonomiya upang maging maunlad ay kinakailangan ng mas malalim pang pag-aaral upang makalikom ng mas epektibong mga pamamaraan.

Gaano kapakipakinabang ang artikulong ito?

Ano Ang Ekonomiya: Mga Bagay na Dapat Mong Malaman ukol sa Ekonomiya
3.2 (63.33%) 6 votes